Open Oproepen Bureau Bouwtechniek

Uit een analyse van de projectfiches op www.vlaamsbouwmeester.be blijkt dat de gemiddelde deelnemer aan de Open Oproep, een man is van 42 jaar, kantoor houdt in Antwerpen stad, deelneemt in de provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant, 21 medewerkers heeft en zich bij projectrealisaties laat bijstaan door Bureau Bouwtechniek uit Antwerpen. ‘s Avonds supportert hij voor zijn ploeg in de ArchiGoldCup, of neemt hij deel aan De Grote Architectuur- & Kunstquiz georganiseerd door Antwerp Architects — een vzw die de Antwerpse architectuurscène wil promoten op nationaal en internationaal niveau — of hij praat bij met collega’s, over andere collega’s die tentoonstelden in het in Antwerpen gevestigd Vlaams Architectuur Instituut.

BRUSSEL

Mensen hebben al snel een verkeerd beeld bij Brussel. De stad staat bekend om zijn technocraten en om de belangrijke rol die hij speelde in de vorming van de Europese Unie, en daardoor ontstaat de indruk dat Brussel een jonge stad is, speciaal voor dat doel gesticht, of in elk geval groot geworden. Maar Brussel is oud, bezit een uitgesproken Europese ouderdom die zich manifesteert in steen en herkenbaar is in de meeste straten en buurten.

— Teju Cole, Open Stad (reislectuur tijdens een bezoek aan Guatemalteekse schoonfamilie)

Brussel laat kansen liggen om zich te identificeren met die jonge indruk op dezelfde manier als Guatemala City het nalaat zich te identificeren met haar fantastische barranco’s (begroeide, steile dieptes die dwars door de stad lopen).

8 jaar fietsen in Brussel heeft een kaart opgeleverd met een dertigtal interessante bouwwerken; gaande van de Cité Rodenbach te Vorst en de aangebouwde terrassen in de Vautierstraat te Elsene tot het hoekpand aan de Antoine Bréartstraat te Sint-Gillis en de mooie loggia naast het Koninklijk Circus. Het vergt heel weinig verbeelding om een scheidslijn te zien ter hoogte van de Anspach- en Lemonnierlaan; tussen rechts een stadsgedeelte dat om het zo te zeggen volwassen is, en links een zone van mutaties en regelarmoede (zie schema 1, #to-do). Dat maakt van Molenbeek en Anderlecht meteen de plek waar het nog mogelijk is om jong te doen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de gegoede Berkendaalwijk ten zuidoosten van Sint-Gillis of de bovenstad met haar uitlopers naar Louiza en Cinquantenaire.

BETAALBAAR WONEN

Twee trends vallen op in het huidig denken over wonen. Enerzijds is er cohousing; een woongemeenschap waarbinnen de private eigendom ingeperkt wordt ten voordele van de gemeenschappelijke ruimte. Anderzijds zien we een beweging naar kleiner wonen; de recente adAPT NYC competitie voor micro-units met een bewoonbaar oppervlak van 23 tot 34 m2 is hiervan een goed voorbeeld. Super dat die 2 ontwikkelingen er zijn, doch bij elk valt een kanttekening te plaatsen.

1. Over de gemeenschappelijke ruimte in cohousing kunnen we opmerken dat de verdwenen muren — van aparte percelen is geen sprake meer en iedereen heeft toegang tot een groot paviljoen — er nog steeds zijn in de vorm van eindeloze vergaderingen. In Vinderhoute nabij Gent waren een 1000-tal bewonersvergaderingen nodig vooraleer het project van start kon gaan en ook nadien duurde het 4 maanden om over de kleur van bepaalde stoelen te beslissen.

2. Typerend voor micro-units zoals het uitstekende Life Edited Apartment in New York is de vele bergruimte waaruit vanalles tevoorschijn komt; klaptafels, bedden, gordijnen, verrijdbare elementen, zitplanken, enzovoort. De kasten bieden de belofte van flexibiliteit maar eigenlijk is er, in de minitieus geplande ruimte, helemaal geen flexibiliteit meer mogelijk. Bovendien is de informele kwaliteit waarover elk goed ontwerp dient te beschikken helemaal zoek. Zie voor dit laatste de voortreffelijke beschrijving in Marguerite Duras’ Het Materiële Leven:

Zo zijn er in moderne huizen ook te weinig gangen voor de kinderen, om te rennen of te spelen, voor de honden, de paraplu’s, de jassen, de tassen. En vergeet niet dat gangen ook de plaats zijn waar de kleintjes terechtkomen als ze moegespeeld zijn, daar vallen ze in slaap, daar ga je ze halen om ze in bed te stoppen, daar trekken ze zich terug als ze vier zijn en genoeg hebben van de grote mensen, van hun filosofie, van alles, daar gaan ze heen als ze aan zichzelf twijfelen, als ze huilen zonder te schreeuwen, zonder iets te vragen.

HUIZENBLOK

Een gekke ingeving (zie schema 2, #to-do): Traphallen elimineren van verschillende huizen in een huizenblok. Kleinere appartementen voorzien en in de vrijgekomen ruimte een nieuwe en efficiëntere circulatie organiseren. De leeg gemaakte traphallen dienen om het binnengebied te ontsluiten. De utopie bestaat erin een aaneenhangende ruimte te creëren die toebehoort aan de stad, en er zich tegelijkertijd aan onttrekt.

Enerzijds is er bovenstaand idee dat voortkomt uit een frustratie over de rigide indeling van een herenhuis — traphal en uitbouw versus 3 opeenvolgende leefruimtes, alternerend gebouwd tot een ganse huizenrij — een voor Brussel compleet achterhaalde typologie doordat er zich algemeen een opdeling heeft voorgedaan van woonhuizen in appartementen (zie schema 3, #to-do). Anderzijds zijn er de eerder gemaakte bedenkingen over cohousing en kleiner wonen. Bedoeling is de gebreken van de beschreven woonvormen (tekort aan informele ruimte, over alles dient afgesproken te worden) en de gekte van de geëlimineerde traphallen te doen oplossen in elkaar.

Uiteindelijke doelstelling is een mooie tekening van een Molenbeeks bouwblok dat een jonge bevrijdende kracht uitstraalt.

Lacaton & Vassal architecten
1,1 M€ netto
2400 m2
2007

Reality is chaos. From the astronomical seemingly random astrological explosions of stars to the blurringly fast whizzing of subatomic particles that make up everything we touch, see and are. Not even these northern European policies can fool the universe into thinking that that there is an order in all of this mess. Right?

From the evidence in our day to day lives, this would appear to be true. Fifteen car pileups, the death of innocent children, human behavior, tv weather broadcasts. Nothing is reliable and it certainly isn't logical.

But look deeper. The pattern of a fern leaf, the patterns of geology, the patterns of vascular and neurological systems within our own bodies. None of this is accidental. In fact, philosophers, mathematicians, biologists, geologists, astronomers, tailors, bricklayers and architects have laid claims to theories stating otherwise for hundreds, dare I say thousands, of years. Even the chaos theory is based on an understanding of a natural desire for order. As Anne Tyng put it, “The elegance of probability is that it can be a safety net to catch chaos.” In fact, beneath all of the chaos we seem to exist within, lays a consistent web, from the macro to the micro, of seemingly complete and spontaneous order.

Tyng believed that if architects chose to and were successful in mimicking this order, perhaps our own desperation in a world of seemingly endless chaos would be offset. Geometry exists as an example of our ability to imagine a true Platonic form of an object; the object that exists as the conceptual basis for anything that mimics it. Theoretically each and every object has a perfect form. By drawing a triangle on a blackboard, I am representing this perfect form in the eternally imperfect humanistic way of doing so. These concepts which defy reality and yet are able to describe reality on a cosmic level by relating information to us on everything from triangles and squares to systems of particles to solar systems. Even stardust creates simple geometric forms in planes in outer space.

Phyllotaxy is the study of the arrangement of leaves on a stem. Complex series of Fibonacci progressions can be found swirling and intersecting like ribbons falling in slow motion. For example,two spirals might begin at an inner leaf of a branch. One spiral passes through three leaves while a spiral in the other direction passes through five leaves, allowing the two to intersect every 15 leaves up the branch. According to Tyng, this complete order of the Fibonacci triangle, with each triangle having the same reaction to the triangle preceding it, so defines the structure of our world that it must, due to being inhabitants and therefore spectators within it and being made of the same stuff ourselves, structure the very patterns in our thoughts. The golden mean is the very structure of human intuition.

Molly Rodgveller